Estland. Het land waar ik het meest nooit geweest was.

(vrij naar Adriaan van Dis).



















Estland


In de eerste onafhankelijke periode (tussen beide wereldoorlogen in) van Estland groeit mijn moeder op in vrijheid, met haar (veel) oudere zus en broer en ouders.

het gezin Mänd

Het is een onbezorgde jeugd, in de winter op de ski's naar school en
's zomers lange vakanties aan de ongerepte kust in het noorden.
Ze heeft veel gemeen met haar broer, beiden zijn zeer creatief. Hij is een getalenteerd schilder. De Russen schieten hem dood in 1941, als de Duitsers de Russen uit Estland verdrijven.
Drie jaar later slaat mijn moeder op de vlucht voor de opnieuw binnenvallende Russen. De familie wordt uiteen gereten. Vele jaren later ziet ze háár moeder (mijn grootmoeder dus) nog twee keer terug, haar vader nooit meer.
Mijn zus, broer en ik groeien op zonder de familie in Estland, zonder tante en grootouders. Er is geen contact met ons. We leiden gescheiden levens. Zij mogen er niet uit; wij mogen er niet in. De Tweede Wereldoorlog is wreed geweest voor velen; ook wij krijgen ons deel.
In 1970 keert mijn moeder voor het eerst terug naar Estland. Tot die tijd is het voor haar - en ons - onmogelijk haar geboorteland te bezoeken. Dat was niet toegestaan. En zo is Estland mijn hele jeugd het land waar ik niet naartoe mág en waar ik per se naartoe wíl.
De echo van het verleden drukt ook op mij.

Het is een verhaal van een gewoon Ests gezin dat - net als vele families in Estland - zwaar wordt getroffen door de Tweede Wereldoorlog. Door deze verhalen te vertellen, krijgt de oorlog een gezicht.

Er zijn teksten over familiebezoek in Tallinn. Dit zijn:

Tallinn 1977 en Tallinn 1986.


documand


Kijk op: Documänd van een familie en u ziet het boek dat ik heb gemaakt over de jeugdjaren en de vlucht van mijn moeder. Het hele boek is te zien door de pagina's om te slaan. De achternaam van mijn moeder is Mänd, spreek uit als Mend.